Aroma yoğunluğu ne anlama gelir
Aroma yoğunluğu, bir tütünün notalarının ne ölçüde baskın algılandığını anlatan bir ölçüttür; nota çeşitliliğiyle aynı şey değildir. Tadıma yakmadan başlamak doğru olur, çünkü kuru yaprağın çıplak kokusu size bir başlangıç ölçüsü verir özellikle tadıma yeni başlayanların gözünden kaçan bir noktadır. Bu aşamada romeo y julieta tubos puro benzeri tüple korunan bir kutu ile sivri uçlu tekli puro benzeri tekli bir çubuk yan yana denenebilir. Soğuk çekişte damakta beliren koku ne kadar net ise yoğunluk o kadar yüksek demektir hem de bu küçük alışkanlık sonraki tüm yorumları daha sağlam bir zemine dayandırır. Notu hemen kaydetmek iyi olur, zira hafıza kısa sürede silikleşir. Aynı çubuğu iki kez koklamak hatayı önler zira kalabalık ortamlarda ince notalar çabucak kaçırılır. Yoğunluk tek başına iyilik ölçüsü değildir; yalnızca şiddeti anlatır. Kısacası ilk tadımda sabırlı olmak ve ölçütleri önceden belirlemek işin temeli sayılır. Kriter belli olunca her çubuk aynı terazide değerlendirilir ve notlar birbiriyle destekler. Değerlendirme esnasında dikkat dağıtıcı şeyler uzakta kalırsa odaklanma artar.
Yanışın üç evresinde aroma gücü
Bir çubuğun aroması yanış boyunca değişir; bu yüzden yoğunluğu tek seferde değerlendirmek doğru olmaz ayrıca baştan acele edip hüküm vermek sık yapılan bir yanlıştır. Başlangıç bölümde tat genellikle yumuşak ama temiz gelir elbette bu sıralama her üründe aynen geçerli olmayabilir. Tüplü kısa puro kutusu benzeri tüplü ve kısa bir çubukta bu kısım kısa sürer çünkü gerçek karakter çoğu zaman burada gizlidir. Orta bölümde aroma gücü sıklıkla zirveye yaklaşır ve notalar belirginleşir hem de genellikle ilk birkaç çekişten çıkarılan sonuç eksik kalır. Petit churchills yoğunluğu nasıl gibi kalın çaplı bir vitolada bu yükseliş daha yavaş gelir nitekim bu sebeple sakin ilerlemek fayda getirir. Son bölümde ısı arttığından sertçe tonlar öne çıkabilir gerçekten ısınan tütün kendi karakterini ancak orta kısımda ortaya koyar. Her evre için ayrı bir not yazmak daha adil sonuç sağlar. Bölümlerin sınırı genellikle net değildir, bu yüzden yaklaşık olarak üç parçaya ayırmak işinizi görür. Değişimleri yakalamak adına çekiş aralığını sabit tutmak önemlidir. Çok sık nefes almak sıcaklığı artırır ve tadı bozar.
Yoğunluğa puan vermenin pratik yolu
Yoğunluğu sayıya dökmek kişisel yorumu daha okunur kılar her zaman aynı ışık ve sessiz bir köşe seçilmelidir. Birden beşe giden bir skala çoğu tadımcı için yeterlidir bu da değerlendirmeleri insandan insana daha tutarlı yapar. 1 hafif notayı, 5 ise ağızda uzun süre kalan güçlü aromayı gösterir bu sayede odak bölünmez ve yorum kalitesi yükselir. Petit julietas tadım notları gibi ince ve kısa bir çubuk çoğunlukla alt basamaklarda yer alır hem de sonradan okunduğunda neyi düşündüğünüz hemen anlaşılır. Petit julietas 25'lik aroma profili benzeri aynı boydaki bir kutu ise tatlı notaları yüzünden benzer bir puan çıkarabilir yoksa aynı çubuk iki ayrı not çıkarabilir. Puanı vermeden önce en az üç nefes yapmak şarttır öte yandan ondalık notlar yazmak gereksiz bir karmaşa getirir. Ölçeği her tadımda değiştirmemek karşılaştırmayı mümkün kılar. Skalanın orta noktası genellikle tercih edilen puandır, çünkü dengeli çubuklar çoğunluğu kapsar. Uç noktalardaki puanlar yalnızca istisnai hâllerde kullanılmalıdır. Bu sayede kayıtlar anlamlı olur.
Çap ve duman serinliğinin aroma yoğunluğuna etkisi
Çap, dumanın sıcaklığını ve aroma gücünü belirgin biçimde değiştirir bu yüzden yanış hattının düzgün gitmesini de izlemek gerekir. İnce bir çubuk daha çabuk ısınır, dolayısıyla keskin notalar çabuk öne çıkar gerçekten dar çaplılarda sıcaklık artışı çok daha çabuktur. Tadımda petit royales gibi ince ve kısa bir çubukta bunu kolayca fark edersiniz ısınma hızı ise aromayı hemen etkileyen bir etkendir. Geniş çaplı çubuklarda duman daha serin akar ve notalar sonradan açılır ve bu hız tadın algılanma süresini daraltır. Regalias de londres nasıl içilir gibi tatlılığı öne alan bir kutu bu farkı iyi örnekler kül oluşumu düzensizse not kısmına eklenmelidir. Serin duman tadı daha okunur kılar ama şiddetini düşürmez aksine geniş gövdede ısı daha geniş bir alana dağılır. Dolayısıyla kalınlığı not defterine yazmak gerekir. Farklı çaplarda iki ürünü aynı oturumda denerken ilk olarak inceyi ardından kalını seçmek iyi olur. Böylece güçlü aroma ince olanın izlenimini bastırmaz. İkisi arasındaki bekleme süresi en az otuz dakika tutulmalıdır.
Koku ile tadı birbirinden ayırarak değerlendirme
Lezzet iki yoldan algılanır: damaktaki tat ve burun boşluğunun duyduğu aroma oysa bu iki kanal birbirini tamamlar fakat aynı şey değildir. Gücü doğru ölçmek adına bu iki kanalı ayrı ayrı kaydetmek iyi olur bu ayrım başta küçük görünse de sonuçları epey etkiler. Nefesi dudaktan bırakırken burundan yavaşça bırakmak retrohale denemesidir mesela ılık bir soluk kokuyu çok zengin açar. Romeo y julieta short churchills gibi kremsi bir robusto bu denemede koku tarafını net gösterir üstelik burun tıkalıyken yapılan tadımlar sağlam olmaz. Short sports tadım notları benzeri ince bir çubuk de fındıksı tonu daha kısa bırakır sert bir çekiş ise ince notaları örter. Güç damakta düşük fakat koku tarafında belirgin olabilir aynı şekilde ağır bir yemekten sonra algı körelir. Bu iki notu karşılaştırmak aydınlatıcıdır; İki puanı ayrı yazmak kafa karışıklığını giderir. Acemi kişiler için ilk adımda koku yoluyla algılanan notalara odaklanmak işi basitleştirir. Zamanla dil kısmı de detay vermeye başlar. Değişik kokuları isimlendirmeyi alışkanlık yapmak algıyı keskinleştirir.
Tadımdan önce damağı sıfırlamanın yolları
Damak doyduğunda aroma gücü gerçekte olduğundan zayıf hissedilir ayrıca öğün arasında tadım yapacaksanız bu önlem iyice değer kazanır. Bu yüzden her denemeden sonra oda sıcaklığında bir yudum su almak yararlı olur bu küçük özen yoğunluğun olduğu gibi okunmasını sağlar. Wide churchills neye benzer benzeri geniş çaplı, serin dumanlı bir kutu deneniyorsa sade soda yeterlidir çünkü yorgun bir damak en belirgin aromayı bile soluk gösterir. Sade kahve kavrulmuş tonlarını öne çıkarır, şekerli içecek ise onları bastırır üstelik çok soğuk sıvılar dili duyarsızlaştırır ve tat algısını azaltır. Puritos serisi neye benzer gibi ince ve beşli bir pakette kuru tütün karakteri suyla daha temiz görünür bu yüzden temizlik aşaması ihmal edilmemelidir. Yanındaki içeceği her seferinde sabit tutmak karşılaştırmayı korur nitekim tatlı sıvıdan sonra baharatlı tonlar gerçekte olduğundan güçlü görünür. Doyduktan hemen sonra tadım yapmak önerilmez. Kahve ve su haricinde çay de düşünülebilir; önemli olan seçimin şekersiz olmasıdır. Damak tazelendikten ardından birkaç dakika ara vermek iyi sonuç verir. Aceleyle girişilen tadım sıklıkla eksik kalır.
Sigarillo ölçülerinde yoğunluk değerlendirmesi
Sigarillo ölçüsünde yanış kısa sürdüğünden yoğunluk değişimi daha az bir aralıkta kalır üstelik başlangıç notu bu boylarda hızla silinebilir. Bu yüzden ilk çekişler ile bitiş arasındaki farkı görmek özen ister bu sebeple küçük bir çubuk uzun bir puroya göre daha dikkatli incelenmelidir. 20 club sigarillo nasıl içilir gibi club kalınlığında bir çubuk orta bölümü uzatır ve yoğunluğu gözlemeyi rahatlatır çünkü her çekişin payı daha büyüktür. Tadımda 20 mini sigarillo benzeri mini ölçü ise sedir notasını hızla ortaya koyup sona erer çünkü değişim uzun süre değil saniyeler içinde gerçekleşir. Kısa çubuklarda iki adet denemek tek denemeden daha sağlam izlenim sunar bu sebeple sakin ve eşit aralıklı nefes tercih edilir. Teneke kutu aroması başlangıçtaki ilk izlenimi oluşturur bu nedenle not almayı yanış sürerken değil bitişten hemen sonra yapmak kolaylık sağlar. Bunu ayrıca kaydetmek yararlıdır. Boy kısaldıkça tat katmanı daralır, ama yoğunluk hissi aynı kalabilir. Bu yüzden küçük çubuk notlarını puro kayıtlarıyla birebir karşılaştırmamak gerekir. Ayrı sayfa kullanmak yararlıdır.
Tekrarlı tadımla yoğunluk yargısını sağlamlaştırmak
Bir defalık bir deneme yoğunluk hakkında güvenilir bir yargı sunmaz demek ki her deneme bir öncekinin üzerine inşa edilir. Günün yorgunluğu, ortam ve zaman izlenimi etkiler bu düzen birkaç denemeden sonra gözle görülür fayda verir. Bu yüzden küçük bir not defteri açmak işe yarar yoksa aynı aromalar defalarca baştan keşfedilir. Tadımda 20 aniversario benzeri yıl dönümü sürümü bir puro iki ayrı günde tadıldığında sedir notası değişiyor mu anlaşılır ayrıca aynı çubuğa geri dönüp göz atmak gelişimi görmenizi sağlar. Bastiones kutusu neye benzer benzeri koyu ve kalın gövdeli bir kutu ise yoğunluk puanının ne kadar oynadığını ortaya koyar bu durum boşa emeğe yol açar. Saat, çubuk ismi ve puan deftere girilmelidir gerçekten en eski kayıtlar sonradan okunduğunda ilginç farklar barındırır. Puanlar arasında iki basamaktan fazla sapma varsa şartlar gözden geçirilmeli. Zamanla kendi ölçeğiniz netleşir. Kayıtta kısa cümleler uzun anlatımlardan daha işlevseldir. Mesela ikinci evre belirgin ahşap kokusu şeklinde bir not tatmin edici sayılır. Sonradan bakıldığında anlaşılır olmalıdır.
Gövde ile aroma yoğunluğunu birbirinden ayırmak
Dolgunluk, içimin damaktaki ağırlığını anlatır; aroma gücü ise notaların belirginliğidir zira bu iki ölçüt aynı yönde hareket göstermek mecburiyetinde olmaz. İkisi çoğu zaman birbirinin yerine anılır, hâlbuki ayrı değerlendirilir bu ikisini ayrı düşünmek sonuçta daha gerçekçi bir yorum ortaya çıkarır. Küçük boy yumuşak puro benzeri küçük boy, yumuşak bir puro ince dokulu olup sütlü kahve notasını net verebilir örneğin ağır bir duman sönük bir aromayla birleşebilir. San cristobal la cabaña puro gibi dengeli bir kutu ise orta dolgunlukla sedir tonunu güçlü taşır kaldı ki dolgun bir içim notasız da kalabilir. Yani hafif içimli bir puro yüksek aroma sunabilir tersi durum da mümkündür. Farkı görmek için iki puan tutmak yeterlidir bu sebeple tek ifadeyle yoğun yazmak yerine ayrı ayrı yorumlamak iyidir. Dolgunluğa bakıp aroma gücünü hesaplamak yanlış sonuç verir. Birbirine yakın gövdeli iki çubuk arasında yoğunluk farkı bulmak ince bir beceridir. Bu yeteneğin ilerlemesi zaman ile tekrarlı not tutmayı gerektirir. Sonuçta en güvenilir kriter kişisel damak zevkiniz kalır.
Nem ve havalandırma ile yoğunluk algısı
Oda, yoğunluk izlenimini en az çubuğun kendisi kadar şekillendirir yani en iyi tadım şartları değiştirmemekle başlar. Fazla kuru bir ortamda tütün hızlı yanar ve baharatlı notalar öne geçer bu sebeple oda şartlarını da kayda eklemek yararlıdır. Aşırı nemli havada ise çekiş tıkanır ve aroma silikleşir sıcaklık de tütünün yanma hassasiyetini etkileyen başka bir değişkendir. Ahşap kutulu tok puro gibi ahşap kutulu bir purosunu tadarken ahşabın koruduğu durumu dikkate almak yararlıdır aksi halde iki ayrı günde ortaya çıkan not farkı üründen kaynaklanıyor sanılır. Magnífico onlu kutu yoğunluğu nasıl benzeri orta gövdeli onlu bir kutu aynı koşullarda denenirse fark net görülür tadım anı planlarken bunu hesaba katın. Havalandırma ortamdaki yabancı kokuları azaltır, yoğun koku de algıyı bozar oysa asıl etken sıklıkla ortamdaki nem veya esinti çıkar. Değerlendirmeyi hep aynı odada tekrarlamak en tutarlı yoldur. Havasız bir ortamda koku yoğunlaşırsa sonraki çubuğun aroması yanlış okunabilir. Pencere aralığı sağlamak genellikle işe yarar. Hava akımı çok güçlüyse kül yapısı bozulur.